Werken aan gezondheid in de Diamantbuurt
“Je ziet mensen hier echt een eerste stap zetten"
Elke zomer staat het Smaragdplein een middag volledig in het teken van het Healthy Diamond Festival. Buurtbewoners kunnen er vrij rondlopen langs sportactiviteiten, hun gezondheid laten checken en in gesprek gaan over hoe het écht met ze gaat. Het festival is een initiatief van Combiwel en keert inmiddels al meerdere jaren terug in de Diamantbuurt. Sportmakelaar Robin Muller van Moppes vertelt hoe dit idee groeide vanuit de wijk en waarom het hier zo’n verschil maakt.
Ontstaan vanuit de buurt
In de Diamantbuurt ziet Combiwel al jaren dat bewoners te maken hebben met meerdere vormen van kwetsbaarheid, zoals minder beweging, gezondheidsklachten en soms ook een gevoel van isolement. ‘Juist daarom is het belangrijk om gezondheid breed te benaderen’, vertelt Robin. ‘Gezondheid is niet alleen fysiek, maar ook mentaal en sociaal. Met dit festival brengen we die werelden samen, waarbij bewoners spontaan mogen aansluiten en op hun eigen manier meedoen.’
Die laagdrempeligheid is een bewuste keuze. ‘Het festival is gratis, zonder aanmelding en vindt plaats midden in de wijk. Jong en oud, van 4 tot 100 jaar, kunnen meedoen of gewoon even blijven hangen.’
Robin: ‘We organiseren het hier omdat we weten dat bewoners in deze wijk op meerdere vlakken ondersteuning kunnen gebruiken. Door jaarlijks terug te komen, bouwen we aan vertrouwen en herkenning’.
< Tekst gaat verder onder de foto >
Een programma waarin alles samenkomt
Het Healthy Diamond Festival is het resultaat van intensieve samenwerking binnen én buiten Combiwel. In de maanden vooraf komt een projectteam bijeen met collega’s uit buurtwerk, jongerenwerk en Combiwel Junior. Robin sluit vanuit zijn rol als sportmakelaar aan. ‘In mijn dagelijkse werk richt ik me vooral op sport- en beweegstimulering voor kinderen in de basisschoolleeftijd’, vertelt hij. ‘Tijdens dit festival bereik je niet alleen kinderen, maar ook ouders, senioren en jongeren. Dat maakt het zo krachtig.’
Binnen het projectteam werkt iedereen vanuit zijn eigen expertise. ‘We werken met vaste pijlers, zoals ontspanning, beweging, informatie en educatie’, licht hij toe. ‘Samen kijken we wat bij deze buurt past en welke partners ons kunnen versterken.’
Zo ontstaat een programma waarin sportactiviteiten naast gezondheidschecks staan en speelmomenten worden afgewisseld met gesprekken over mantelzorg en mentale gezondheid. ‘Niet alles hoeft, maar alles mag. Juist daardoor voelen bewoners zich welkom en ontstaat er ruimte voor een eerste stap, hoe klein die ook is.’
Wat een middag kan losmaken
Het festival trok zo’n 300 tot 350 bezoekers. Aan het begin van de middag lag de nadruk meer op volwassenen en senioren, later kwamen kinderen en jongeren uit school. ‘Met een stempelkaart konden bezoekers een gezonde snack of een kop koffie halen’, zegt Robin. ‘Mensen kwamen en gingen wanneer het hen uitkwam. Precies dat maakt het zo laagdrempelig.’
Wat bij Robin blijft hangen zijn de kleine momenten. ‘Een man die vertelde dat hij door de hartcheck bewuster is gaan bewegen. Een oudere die na de fitcheck besluit eens mee te lopen met een wandelgroep. Of kinderen die samen spelen terwijl hun ouders in gesprek zijn met een professional.’
‘Vaak weten mensen ergens wel dat ze meer zouden moeten bewegen of beter voor zichzelf moeten zorgen’, zegt hij. ‘Maar die eerste stap zetten is lastig. Dit festival maakt die stap kleiner en overzichtelijker, omdat mensen hier meteen zien en horen wat er in hun eigen wijk mogelijk is.’
< Tekst gaat verder onder de foto >
Meer dan een fitcheck
Eén van de vaste partners van het festival is Team Sportservice Amsterdam. Buurtsportcoaches voerden fitchecks uit bij volwassenen en senioren: van balans- en looptesten tot eenvoudige krachtmetingen. Dit jaar werd de fitcheck gekoppeld aan de hartcheck van de Hartstichting. ‘De testen zijn voor ons vooral een middel om het gesprek aan te gaan’, vertelt Anton Stoter van Team Sportservice Amsterdam. ‘De uitkomsten zijn interessant, maar veel belangrijker is dat mensen zich bewust worden en weten welke vervolgstappen ze kunnen zetten.’
Door de gezamenlijke opzet ontstond een logische route over het plein. ‘Mensen kwamen bijvoorbeeld voor de hartcheck en liepen daarna vanzelf door naar ons’, gaat hij verder. ‘Van daaruit konden we hen doorverwijzen naar passend beweegaanbod, zoals wandelgroepen of sportactiviteiten, of naar andere vormen van ondersteuning in de wijk.’
Volgens Anton is juist die samenwerking essentieel. ‘Los van elkaar bereik je een deel van de bewoners. Door samen op te trekken, bereik je mensen die anders misschien nooit zo’n eerste stap zouden zetten.’
< Tekst gaat verder onder de foto >
In het hoofd van iemand met dementie
Ook Markant, een organisatie die mantelzorgers ondersteunt, nam dit jaar deel aan het festival. Zij boden een VR-ervaring aan waarin bezoekers konden ervaren hoe het is om te leven met dementie. In een rustige, aparte ruimte op het plein konden deelnemers zich inschrijven voor een sessie. ‘Met de VR-bril stap je even in het hoofd van iemand met dementie’, vertelt Saskia de Haan van Markant. ‘Dat maakt veel indruk. Mensen herkennen situaties van hun partner of ouder, of krijgen voor het eerst echt een beeld van wat dementie kan betekenen.’
Na elke sessie was er ruimte om na te praten. ‘Sommige mensen waren geroerd, anderen vooral verbaasd’, vervolgt ze. ‘Meerdere deelnemers zeiden dat iedereen dit eigenlijk eens zou moeten meemaken. Het bracht waardevolle gesprekken op gang over mentale gezondheid en over wat zo’n ziekte doet met de omgeving.’
De samenwerking met Jo-Ann Straal van Combiwel ervaarde zij als zeer prettig. ‘Zij zorgde ervoor dat alles goed geregeld was: de ruimte, de stoelen en de planning. Daardoor konden wij ons volledig richten op de inhoud. Dat werkte heel fijn.’
< Tekst gaat verder onder de foto >
Meer dan een festival
Voor alle betrokken organisaties is het Healthy Diamond Festival meer dan een losse activiteit. Het is een jaarlijks terugkerend moment waarop bewoners, professionals en netwerkpartners elkaar ontmoeten. Doordat bewoners op één plek kennismaken met verschillende vormen van ondersteuning bereik je veel meer.
Robin: ‘Met het festival willen we bewoners een eerste zetje geven richting een gezondere leefstijl en laten zien dat ondersteuning dichtbij is. Als mensen hier met meer inzicht, een klein voornemen of een nieuw contact naar huis gaan, dan is de dag geslaagd. En dat lukt alleen omdat we dit samen doen.’
