Van een huisbezoek naar een tweede thuis in de buurt
‘We versterken elkaar omdat we niet hetzelfde doen, maar wel hetzelfde willen’
Een huisbezoek en een goed gesprek. Daarmee begint voor buurtbewoner Sarah Carmely een reeks nieuwe ontmoetingen in haar wijk. Huisbezoeker Tom van der Velpen van Stichting SINA ging bij haar langs om te horen hoe ze haar nieuwe woonomgeving ervaarde en of ze ergens hulp bij nodig had. Via hem ontdekt Sarah de Huiskamer van Combiwel Buurtwerk in Amsterdam-Zuid. Hier bouwt ze nieuwe contacten op en deelt ze haar passie voor koken met haar buurtgenoten.
Verder kijken dan de voordeur
Als huisbezoeker bij Stichting SINA, wat staat voor Samen Is Niet Alleen, spreekt Tom bewoners thuis. Zo legt hij contact met mensen die andere organisaties soms moeilijk weten te vinden. De Amsterdamse stichting zet zich in om armoede en sociale uitsluiting tegen te gaan, onder meer met huisbezoeken, praktische ondersteuning en maatjesprojecten.
Voor een van die projecten trekt Tom samen met een servicemonteur van woningcorporatie Lieven de Key door de wijk. Terwijl de monteur kleine reparaties uitvoert, gaat Tom met bewoners in gesprek. ‘Ik vraag hoe het met iemand gaat, wat iemand van de buurt vindt en of er misschien ergens hulp bij nodig is’, vertelt hij.
Tijdens zijn huisbezoeken krijgt Tom met uiteenlopende vragen en situaties te maken. Van zorgen over geld en moeite met administratie tot behoefte aan gezelschap of de wens om iets voor de buurt te betekenen. Waar nodig schakelt hij andere organisaties in. ‘We kijken naar de bewoner als geheel. Soms blijkt tijdens zo'n gesprek dat er veel meer speelt dan je op het eerste gezicht zou denken.’
Een onverwachte verbinding
Tijdens een van zijn bezoeken kwam Tom ook bij Sarah terecht, die nog niet zo lang in de buurt woonde. Ze had vragen over de overstap van koken op gas naar elektrisch en kon daar wel wat ondersteuning bij gebruiken. Met behulp van een lokaal energiebesparingsbudget kon Tom een nieuwe kookplaat en zelfs een energiezuinige vriezer voor haar regelen. Voor Sarah betekende dat veel. ‘Ik kon het niet geloven. Ik was zo blij’, vertelt ze. ‘Tom heeft mij echt gezien. Hij neemt mij serieus.’
Tom en Sarah hielden contact over de apparatuur. Zo ontdekte Tom ook Sarah’s grote passie voor koken. Sarah had vroeger onder andere een eigen cateringbedrijf en kookt nog altijd graag voor familie en anderen. Toen Tom een flyer van Combiwel zag voor een wekelijkse soepmiddag in de buurt, dacht hij meteen aan Sarah. ‘Ik wist dat ze graag kookt en openstaat voor nieuwe dingen. Dus ik stuurde haar de flyer door en bracht haar in contact met Mariska van Combiwel.’
< Tekst gaat verder onder de foto >
Met open armen ontvangen
Sarah besloot langs te gaan en voelde zich al snel thuis tussen de andere bezoekers. Haar liefde voor koken kwam daarbij goed van pas. Inmiddels maakt ze regelmatig soep voor de groep, samen met een andere buurtbewoner die haar helpt bij de voorbereidingen. ‘Ik ben de chef, zeg maar’, vertelt ze lachend. ‘En de reacties zijn zo leuk. Mensen zeggen: “Ooh, wat lekker! Wil je dit nog eens maken?”’
Maar Sarah komt niet alleen naar de Huiskamer om te koken. Ze geniet van de gezelligheid, de spelletjes en vooral van de gesprekken met andere bezoekers. Mensen met verschillende achtergronden en levensverhalen komen er samen. Daarbij ontdekt Sarah vooral hoeveel ze met elkaar gemeen hebben.
‘We zijn allemaal mensen, moeders, en we denken vaak hetzelfde over onze kinderen’, vertelt ze. ‘We kunnen zoveel van elkaar leren. Ik vind dat prachtig.’
Ook het gevoel iets voor anderen te kunnen betekenen is voor haar belangrijk. ‘Ik heb mijn hele leven veel gedaan, ook vrijwilligerswerk. Dat heb ik van huis meegekregen. Ik wil graag iets terugdoen voor andere mensen.’
< Tekst gaat verder onder de foto >
Een plek om gewoon jezelf te zijn
Mariska, Coördinator huiskamers bij Combiwel, ziet dagelijks wat deze ontmoetingen voor bewoners kunnen betekenen. ‘De Huiskamer is een laagdrempelige ontmoetingsplek waar buurtbewoners binnen kunnen lopen voor een kop koffie, een gesprek of een gezellige activiteit’, vertelt ze. ‘We willen dat mensen zich er welkom en veilig voelen, alsof ze in een tweede huiskamer terechtkomen. Daarom bieden we ook gratis koffie, thee en soep met een broodje aan. We maken de drempel om binnen te stappen zo laag mogelijk.’
De groep komt iedere vrijdag samen en telt gemiddeld 15 tot 20 bezoekers. Er wordt gekookt, gepraat, gespeeld en soms gaan de bezoekers samen op pad. Maar er ontstaat ook ruimte voor serieuzere gesprekken, bijvoorbeeld over eenzaamheid, stress of geldzorgen. Niet omdat die onderwerpen vooraf op de agenda staan, maar omdat mensen er zelf over beginnen. ‘Als iemand iets deelt, herkennen anderen daar soms iets van zichzelf in’, vertelt Mariska. ‘Zo ontstaat begrip voor elkaar, zonder dat iemand verplicht is om zijn verhaal te vertellen.’
Inmiddels is er een hechte groep ontstaan. Bezoekers spreken ook buiten de Huiskamer met elkaar af en kijken naar elkaar om. ‘Ook als mensen geen tijd hebben om te blijven, lopen ze soms toch even binnen om gedag te zeggen of een knuffel te halen’, vertelt Mariska. ‘Dat vind ik misschien wel het grootste compliment. Dan voelt het echt als een tweede thuis.’
Elkaar weten te vinden
Net als Sarah kan Tom ook andere bewoners via Mariska in contact brengen met activiteiten en initiatieven in de buurt. ‘Mariska werkt al jarenlang in de wijk en kent de buurt en bewoners goed. Ze weet wat er speelt en welke activiteiten er zijn’, vertelt hij. ‘Als wij ergens huisbezoeken doen, hebben we intensief contact. Ik kan haar bijvoorbeeld bellen als ik iemand tegenkom die graag meer mensen wil ontmoeten of vrijwilligerswerk wil doen. Zij weet precies wat er allemaal mogelijk is en waar mensen het beste kunnen landen.’
Volgens Mariska zit de kracht van de samenwerking juist in hun verschillende rollen. ‘We versterken elkaar omdat we net niet hetzelfde doen, maar wel hetzelfde willen. Stichting SINA ontdekt achter de voordeur wat mensen nodig hebben. Wij kunnen hen vervolgens verbinden aan activiteiten, initiatieven en andere bewoners in de buurt.’
< Tekst gaat verder onder de foto >
Meer dan alleen een kop soep
Dat Tom en Mariska elkaar goed weten te vinden, heeft ook Sarah veel opgeleverd. Wat begon met een praktisch gesprek aan huis, groeide uit tot nieuwe contacten en een plek waar ze haar passie voor koken kan delen. ‘Ik vind het heerlijk om er te zijn’, vertelt Sarah. ‘Sterker nog: ik heb het écht nodig. Het zijn zulke lieve mensen. Als je alleen thuiszit, blijf je soms maar nadenken over dingen. In de Huiskamer is er zoveel positiviteit.’
Ook Tom kijkt met plezier terug op hoe het contact zich heeft ontwikkeld. ‘In het begin lag mijn aandacht vooral bij Sarah’s praktische vragen. Dat ze nu zo actief meedraait in de Huiskamer, is meer dan ik toen had verwacht. Het laat zien wat er kan ontstaan als je aandacht hebt voor iemand en samenwerkt met mensen die de buurt goed kennen.’
Voor Mariska onderstreept Sarahs verhaal hoe belangrijk het is om niet alleen te kijken naar wat mensen nodig hebben, maar juist ook naar wat ze zelf kunnen en willen bijdragen. Want een plek waar bewoners elkaar ontmoeten, naar elkaar luisteren en iets voor elkaar betekenen, maakt uiteindelijk de hele buurt sterker.
Sarah vat het zelf misschien wel het mooist samen: ‘We zijn allemaal mensen en we hebben elkaar nodig. Wees goed voor elkaar. Dat is zo belangrijk.’
